melabes.gr

 
 
Βρίσκεστε εδώ:: Οι Μελαμπες Ηθη & Εθιμα
 
 

Ήθη & Έθιμα

Κλείδωνας

E-mail Εκτύπωση PDF

Εθιμο που γίνεται στις 24 Ιουνίου κάθε χρόνο εορτή του Αγίου Ιωάννου του Πρόδρόμου σύμφωνα με καθιερωμένο τυπικό . Μια άγαμη Μαρία την παραμονή της εορτής το βράδυ γεμίζει ένα σταμνί με αμίλητο νερό από την βρύση του χωριού, στο οποίο σταμνί μέσα οι νέοι και νέες βάζουν διάφορα μικροαντικείμενα . Την επομένη  ημέρα λοιπόν που είναι και η εορτή του Γενεθλίου του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου   το απόγεμα μαζεύονται  όλοι όσοι θέλουν να τιμήσουν το έθιμο και με επίκεντρο το σταμνί και τους οργανοπαίκτες , κεράσματα  και κέφι , αρχίζουν να τραγουδάνε σε ιδιαίτερο χαρακτηριστικό σκοπό του κλείδωνα , όπως  λέγεται . Οι μαντινάδες  που τραγουδιούνται  αναφέρονται  στις  αρετές αλλά και αδυναμίες , στις χάρες αλλά και στις ελαττώματα των ανθρώπων .  Συγχρόνως η Μαρία με κάθε μία μαντινάδα βγάζει και από ένα αντικείμενο από το σταμνί . Η  μαντινάδα , που τραγουδιέται βγαίνοντας κάθε αντικείμενο υποτίθεται ότι  αναφέρεται στον ιδιοκτήτη του, ο οποίος   αποκαλύπτεται παραλαμβάνοντας το αντικείμενο του . Ανάλογα δε  με το περιεχόμενο της μαντινάδας που λέγεται κατά την έξοδο κάθε αντικειμένου ερμηνεύεται ως καλό ή κακό , πρόοδος ή απογοήτευση στα αισθηματικά των νέων . Σχετικά είναι και τα σχόλια που γίνονται από τους παρευρισκόμενους στην παρέα . Τελειώνοντας όλα τα αντικείμενα η παρέα συνεχίζει το γλέντι και το χορό .

 

Παρακολουθήστε ένα βίντεο απο το " άνοιγμα του Κλείδωνα"  το 199..(2;)..
στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου Μελάμπων.
">

Add a comment
Τελευταία Ενημέρωση στις Πέμπτη, 18 Μάρτιος 2010 18:03

Γάμος

E-mail Εκτύπωση PDF

Τα δρώμενα στην τελετή ενός γάμου στις Μέλαμπες  αρχίζουν από το σπίτι του γαμπρού λίγο πριν το μυστήριο . Εκεί θα μαζευτεί η παρέα με τους λυράρηδες και τραγουδιστάδες στους οποίους προσφέρεται το πρώτο κέρασμα για το ευχάριστο γεγονός . Εδώ θα έρθει στη συνέχεια και ο Ιερέας που σε μια  εναρκτήρια άτυπη θρησκευτική ακολουθία  προτείνει στον γαμπρό - με χειροφίλημα -  να  πάρει την ευχή των γονέων του . Αμέσως μετά και με επί κεφαλής τον ιερέα, το γαμπρό και τον κουμπάρο  σχηματίζεται μακρά πομπή από τους  καλεσμένους οι οποίοι τραγουδώντας θα πάρουν το δρόμο για το σπίτι της νύφης .  Φθάνοντας στο σπίτι της νύφης και μπροστά στην κλειστή πόρτα του σπιτιού της  οι τραγουδιστές (σ’αυτή την περίπτωση γυναίκες ) θα πουν τις μαντινάδες -με τις οποίες συνήθως  ζητούν να βγεί η νύφη και να καμαρώσει και να ακολουθήσει τον γαμπρό .  Θα δοθεί μουσική απάντηση πάλι με  μαντινάδες και εναλλάξ από τους ευρισκόμενους  εντός του σπιτιού καλεσμένους της νύφης  – περί του να μην βιάζονται μέχρι να ετοιμαστεί η νύφη – μέχρις ότου σειρά πάρουν οι πιο χειροδύναμοι από τους καλεσμένους του γαμπρού  , που παραβιάζουν την πόρτα , για να  πάρουν τη νύφη και να συνεχίσει η πομπή  για την εκκλησία . Η διαδρομή αυτή  από το σπίτι της νύφης μέχρι την εκκλησία  με κυρίαρχο στοιχείο το πολυάριθμο πλήθος των καλεσμένων που ακολουθούν , μα προ πάντων  το ομαδικό συγχρονισμένο τραγούδι  20 -30-40-50-  μερακλήδων  που αντιλαλεί στους δρόμους του χωριού σαν μια φωνή είναι το πιο γλυκό και ενθουσιώδες μουσικό άκουσμα , που μπορεί να υπάρξει . Οι μαντινάδες αντιλαλούν πραγματικά σ’όλο το χωριό γιατί ο γάμος είναι χαρμόσυνο γεγονός του χωριού   Η πομπή θα φθάσει στην εκκλησία και το μυστήριο αρχίζει . Μετά το μυστήριο και τις καθιερωμένες ευχές  οι μερακλήδες  αρχίζουν το χορό στο προαύλιο της εκκλησίας  στον οποίο συμμετέχει εξερχόμενο και  το νέο ζευγάρι  με τον κουμπάρο για να ακούσει τα  τραγουδιστικά  παινέματα των μερακλήδων και τα αισθήματα της χαράς όλων των καλεσμένων . Αφού τελειώσει ο χορός οι καλεσμένοι θα κατευθυνθούν στο χώρο που έχει ετοιμαστεί το γαμήλιο τραπέζι  ενώ  το ζευγάρι θα πορευτεί στο σπίτι του όπου το περιμένει η μάνα του γαμπρού για να τους ταΐσει το μέλι  με την ευχή να γίνουν οι συζυγικές σχέσεις τους  γλυκές αλλά και οι σχέσεις  νύφης και πεθεράς το ίδιο αρμονικές και ήρεμες . Στη συνέχεια  η νύφη θα σπάσει το ρόδι για την πλούσια τεκνογονία . Μετά απ’αυτά και οι νεόνυμφοι θα έλθουν στο γαμήλιο τραπέζι για να συνεχίσει  το φαγητό , το γλέντι και η χαρά  μέχρι το πρωί  .

Παρακολουθήστε το βίντεο από το γάμο του Δημήτρη του Ψαρομούστακου, αντιπροσωπευτικό του εθίμου έτσι όπως γίνεται στο χωριό μας
">

Add a comment
Τελευταία Ενημέρωση στις Κυριακή, 21 Μάρτιος 2010 19:10

Μελαμπιανή Καντάδα

E-mail Εκτύπωση PDF

CD MELABES_m

Οι Μέλαμπες είναι ένα από τα χωριά που παραμένουν ζωντανές πολλές παλιές παραδόσεις όπως η γνωστή σε όλους Μελαμπιανή Καντάδα .   

Το τι είναι και πως λειτουργεί η Μελαμπιανή Καντάδα είναι πραγματικά δύσκολο να περιγράψομε μόνο με απλά λόγια. Μια πρώτη  απάντηση ωστόσο στο θέμα δίδουν τα όσα ειπώθηκαν σε  πολιτιστική εκδήλωση , που οργάνωσε το Δεκέμβριο του 2008 ο Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού ,τιμώντας τους συντελεστές  της Μελαμπιανής μουσικής παράδοσης,  παλιούς οργανοπαίκτες και ταγουδιστάδες του χωριού , όπου μεταξύ άλλων ο ομιλητής απευθυνόμενος στους τιμώμενους είπε  τα παρακάτω : 

 « Κοντά σε σας  στη λύρα , στο λαούτο σας και το τραγούδι σας , η βόλτα της παρέας στις ρούγες του χωριού και η επίσκεψη από  σπίτι σε σπίτι γινόταν ξεχωριστή τιμή για το νοικύρη , τη νοικοκερά , που κεράσματα περίσσα μπορεί να μην διέθεταν παρά μόνο ψωμί κι εληές πολλές φορές, είχαν όμως ανοιχτή καρδιά , στέγη  φιλόξενη  και μέσα εκεί,  έβγαζε κέφι και το νερό ακόμη , όταν κάποιες φορές « το νερό» προσφερόταν αντί για   ρακί , γιατί αυτή τύχαινε να έχει ποκάμει .

Κοντά σας  η συνεπαρσά του γάμου γινότανε μουσική μυσταγωγία πριν και μετά το μυστήριο του γάμου και η μαντινάδα :

 

« Ανοιξε πόρτα τα’εκκλησάς πόρτα του παραδείσου

Να καταιβούν οι άγγελοι την νύφη να βλοήσουν» 

 

βγαλμένη από 50 στόματα σαν από ένα , γινόταν μελωδία ουράνια,  ανεπανάληπτη .

Τα Χριστούγεννα, τη Λαμπρή , τη μέρα τση Παναγίας , των Τεσσάρων Μαρτύρων,  του Αφέντη Χριστού και τις άλλες σκόλες γινόταν γύρω από σας μια δεύτερη «λειτουργία»…μετά τη Λειτουργία του παπά,  και  με ένα άλλο τρόπο δασκαλεύατε  την παρέα με μια άλλη διδαχή, κάνοντας το δικό σας κήρυγμα ….για το "όλοι μαζί" - στον ίδιο το σκοπό στην ίδια μαντινάδα , γιατί αυτό ναι διασκέδαση , ψυχαγωγία , αυτό ναι αναντράνισμα ψυχής, αυτόναι τρόπος ζωής.

 

 Πρέπει να  ξέρετε  πως  αυτές οι ώρες ήταν το μεγαλύτερο μάθημα ομαδικότητας και κοινωνικότητας που θα μπορούσε ποτέ κανείς να δώσει αλλά και ταυτόχρονα χρυσή ευκαιρία υπέρβασης  κάθε αιτίας που  μπορεί να χώριζε τους ανθρώπους του χωριού μας  και τους μεταμόρφωνε σε ομάδα , σε κοινωνία με ισχυρούς ακατάλυτους συνδέσμους .

Συνδέσμους τέτοιους  που πραγματικά έδειξε νάχει το χωριό μας  σε εποχές πολύ δύσκολες , πραγματικά επικίνδυνες  , παλιότερες  μα και πρόσφατες ,  που μέσα στο κλίμα του ενθουσιασμού και του κεφιού της  παρέας , έβρισκαν τη λύση τους πολλές διαφορές, διενέξεις και παρεξηγήσεις που η ζωή  και οι   αδυναμίες των ανθρώπων προκαλούσαν  και την ώρα εκείνη  δινόταν η καλύτερη ευκαιρία αυτές να ξεπεραστούν  ή τουλάχιστο να μείνουν εκεί και να μην χειροτερέψουν» .

Αυτό είναι το πλαίσιο και το κλίμα που   ζωντανεύει η Μελαμπαινή Καντάδα , όταν  μια παρέα 10 -15-20-30 και παραπάνω  μερακλήδων με επικεφαλής τη λύρα και το λαγούτο παίζοντας στους δρόμους του χωριού  διάφορους κρητικούς σκοπούς , τραγουδεί ένας-ένας και κομμάτι -κομμάτι τη μαντινάδα  του και επαναλαμβάνοντας το στη συνέχεια όλοι μαζί όσοι βρίσκονται στη παρέα - αποπαίρνοντας την -  όπως χαρακτηριστικά λέγεται  αυτός ο τρόπος εκτέλεσης του  τραγουδιού . Και όλα αυτά  μπορούν να γίνονται συχνά – με - αλλά και χωρίς σοβαρές αφορμές , μα προ πάντων τις γνωστές εορτές του χρόνου .
Τότε και μετά   τη Θεία Λειτουργία  στην Εκκλησία άρχιζε το συνηθισμένο τυπικό του πανηγυριού .
Η γιορτινή ατμόσφαιρα και οι ευχές μεταφέρονται στα  καφενεία όπου οι εορτάζοντες θα κεράσουν όλους τους παρευρισκόμενους και θα δεχθούν τις καθιερωμένες ευχές τους. Το απόγευμα η ατμόσφαιρα αυτή θα μεταφερθεί στα σπίτια των εορταζόντων  . Σε κάποιο απ’αυτά θα κληθούν οι οργανοπαίκτες του χωριού που μαζί  με τους τραγουδιστές θα ξεκινήσουν τη  ογανωμένη παρέα ( καντάδα ) . Η μουσική συντροφιά  σε λίγο θα επισκεφθεί και άλλους εορτάζοντες . Αυτό διαρκεί ώρες και με επισκέψεις σε πολλά σπίτια ,δίδοντας έτσι την ευκαιρία στις νοικοκυρές να προσφέρουν την πατροπαράδοτη φιλοξενία και στα μέλη της παρέας να γευτούν  τη γνήσια  ρακί και  κρασί  αλλά και σε όλους που βρίσκονται στο χωριό να απολαύσουν ένα μοναδικό συγχρονισμένο μουσικό άκουσμα , που πραγματικά μαγεύει και εντυπωσιάζει .

Δείγματα μελαμπιανής καντάδας μπορείτε να δείτε στα παρακάτω βίντεο:

">
">
">
">
Add a comment
Τελευταία Ενημέρωση στις Πέμπτη, 25 Οκτώβριος 2012 10:41